|
| Sri Lanka |
Sri Lanka is een republiek op het gelijknamige eiland in de Indische Oceaan,
even ten zuiden van India dat ligt op het Indische subcontinent. Tot 1948 was
het gebied een kolonie van het Verenigd Koninkrijk, en tot 1972 werd het Ceylon
genoemd. Het bestuurlijke en zakencentrum is Colombo maar het parlement zetelt
in het nabijgelegen Sri Jayawardhenapura (vroeger: Kotte).
In vroegere tijden stond Sri Lanka bekend onder een aantal namen: Lanka,
Lankadweepa (resplendent land in het Sanskriet), Taprobane, Serendib (van de
sanskriet naam Sinhala-dweepa) en Selan. De namen Sri Lanka en Ceylon stammen
van deze namen af.
Geografie
Sri Lanka is een eiland in de Indische Oceaan; het ligt op 7 graden
noorderbreedte en 81 graden oosterlengte. Het eiland heeft een peervorm. Het
wordt gescheiden van India door de Golf van Mannar en de Palk straat. De Golf
van Bengalen ligt ten noordoosten van het eiland. Volgens de Hindoe Mythologie
was er in de oude tijden een landverbinding tussen India en Sri Lanka. De naam
van deze verbinding is de Brug van Adam, op de plaats waar deze verbinding
geweest zou zijn, ligt nu een keten van limestone shoals.
Het eiland bestaat voor een groot gedeelte uit kustvlaktes, alleen in het
zuidelijke en centrale gedeelte van het eiland zijn er bergen, waaronder de
Pidurutalagala (met 2524 meter de hoogste berg) en de vlakbijgelegen Adam's Peak
(2243 meter), die voor gelovigen belangrijk is.
De kustlijn is gevarieerd met lange stranden, klippen in het zuidwesten en
lagunes in veel andere gebieden.
Enkele steden in Sri Lanka zijn:
Anuradhapura,
Colombo, hoofdstad,
Galle,
Trincomalee,
Kalmunai,
Kandy,
Polonnaruwa,
Unawatuna,
Point Pedro,
Batticaloa,
Klimaat
Sri Lanka heeft een tropisch klimaat met moessons. De noordoostelijke moesson
duurt van december tot maart en de zuidwestelijke moesson duurt van juni tot
oktober. Het oostelijk gedeelte van Sri Lanka is droger dan het westelijk
gedeelte.
Natuurlijke vegetatie
Bijna 40% van het eiland wordt bedekt door bossen met open grasvlakten in de
oostelijke hooglanden. Cultuurgronden beslaan 40% van het land.
Bevolking
Ongeveer 75% van de bevolking van Sri Lanka is Sinhalees, een andere grote
bevolkingsgroep zijn de Tamils, die ongeveer 18% van de bevolking uitmaken en
voornamelijk in het noorden en oosten van het land wonen. Verder zijn er nog de
moren, die ongeveer 7% van de bevolking uitmaken, de Burghers van gemengde
Europese afkomst en de Wanniyala-Aetto of Veda's, de laatste afstammelingen van
oude volkeren.
Religie
Ongeveer 70% van de bevolking is Theravada-boeddhist (voornamelijk Sinhalezen),
ongeveer 15% is hindoe (voornamelijk Tamils), ongeveer 8% is christelijk (7%
katholiek, 1% protestants) en ongeveer 7% is moslim (voornamelijk Soenni).
Taal
Singalees is sinds kort de nationale taal. Andere officiële talen zijn Tamil en
Engels.
Politiek
Sri Lanka is een democratische republiek met een gekozen parlement.
Staatshoofd
De president van Sri Lanka wordt iedere 6 jaar direct gekozen en is zowel het
staatshoofd als het hoofd van de regering en het hoofd van de strijdkrachten. De
president is verantwoording schuldig aan het parlement en kan uit zijn post
verwijderd worden door een stemming die gewonnen wordt met een twee derde
meerderheid en in overeenstemming met het hooggerechtshof.
In het verleden had Sri Lanka ook een koningshuis, de koning is echter afgezet
door de Britten toen Sri Lanka nog een kolonie was van Engeland.
De regering
De president wijst een regering aan die bestaat uit ministers die verantwoording
schuldig is aan het parlement. De assistent van de president is de
minister-president, die komt uit de heersende partij in het parlement.
Parlement
Sri Lanka heeft een eenkamerparlement dat bestaat uit 225 leden die gekozen
worden door de bevolking op basis van een gemodificeerd proportioneel
representatief systeem per district voor een termijn van 6 jaar. De president
kan op ieder moment, als het 1 jaar geregeerd heeft, een parlement ontbinden.
Het parlement heeft de wetgevende macht.
Administratieve indeling
Sri Lanka is verdeeld in 9 provincies: Central, Eastern, North Central, Northern,
North Western, Sabaragamuwa, Southern, Uva en Western.
Interne politieke problemen
In Sri Lanka woedt al sinds de jaren '80 van de 20e eeuw een burgeroorlog tussen
de Tamil tijgers en de regering.
Economie
Sri Lanka wordt gerekend tot de ontwikkelingslanden met een laag gemiddeld
inkomen. De belangrijkste exportproducten van Sri Lanka zijn textiel, kleding,
thee, diamanten, kokosnootproducten en aardolie. Het BNP groeide met 5,5% door
de jaren '90 van de 20e eeuw tot een droogte en de situatie in het zuiden dit
liet dalen tot 3,8% in 1996. Hierna ging het weer beter, tot in 2001 de economie
voor het eerst in de geschiedenis van het land kromp. Sri Lanka heeft aan het
begin van de 21e eeuw het hoogste gemiddelde inkomen per inwoner van Zuid-Azië.
Landbouw
In 1996 maakten door verdergaande industrialisatie landbouwproducten nog maar
20% uit van de export, in vergelijking met 93% in 1970. De landbouw geeft nog
wel werk aan bijna de helft van de bevolking.
Industrie
Textiel en kleding maken 63% uit van de exportproducten.
Geschiedenis
Vroege geschiedenis
De prehistorische inwoners van Sri Lanka waren de Wanniyala-Aetto, beter bekend
als de Veda's. Aangenomen wordt dat de Singhalezen arriveerden in de 6e eeuw
voor Christus. Ze zijn waarschijnlijk afkomstig uit Noord-India. Het boeddhisme
werd geïntroduceerd in het midden van de 3e eeuw voor christus. Er ontwikkelden
zich verschillende beschavingen rond steden als Anuradhapura en Polonnaruwa.
zie ook: Geschiedenis van het Theravada boeddhisme in Sri Lanka
Middeleeuwen
In ongeveer de 13e eeuw migreerden de Tamils naar het noorden van het eiland
vanuit Zuid-India. De relaties tussen de beide groepen (Singhalezen en Tamils)
waren complex, soms vreedzaam en soms oorlogszuchtig. Beiden vielen de andere
groep verscheidene malen aan. De Tamils slaagden erin de Singhalezen in de loop
der eeuwen naar het zuiden van het eiland te drijven.
Europeanen
In 1505 vestigden de Portugezen zich op het eiland en zij zouden blijven tot
1655. De Portugezen werden gevolgd door de Nederlanders. (Zie; Nederlandse
koloniën) In 1796 namen de Britten het eiland over van de Nederlanders, het werd
een kroonkolonie in 1802. Hun nakomelingen vormen de bevolkingsgroep van de
Burghers.
Onafhankelijkheid
Het eiland werd onafhankelijk onder de naam Ceylon op 4 februari 1948. Na de
onafhankelijkheid maakte de regering in de jaren '50 het Singalees de officiële
taal van het eiland. Hierop besloot de minister-president het Tamil in sommige
gebieden toe te staan, waarop hij door een Singhalese extremist in 1959 om het
leven werd gebracht. Hij werd opgevolgd door zijn vrouw Sirimavo Bandanaraike,
die daarmee de eerste vrouwelijke minister-president werd. De onrust tussen de
Tamils en Singhalezen zou sindsdien bij tijd en wijle opnieuw oplaaien.
In 1972 werd de naam van het land veranderd in Sri Lanka en werd de hoofdstad
verplaatst naar Sri Jayawardhenapura (vroeger: Kotte). Strubbelingen tussen de
Tamil-minderheid en de Singhalese meerderheid explodeerde in het midden van de
jaren '80 van de 20e eeuw. Sindsdien zijn er tienduizenden omgekomen bij de
burgeroorlog.
In 1987 werd na interventie door India een staakt-het-vuren overeengekomen. Het
land stuurde hierna troepen maar trok zich in 1990 weer terug omdat het er niet
in geslaagd was de Tamil-tijgers te ontwapenen. In 1993 kwam de president van
het land na een aanslag om het leven. Na 20 jaar van gevechten hebben de Tamil
tijgers en de regering een staakt-het-vuren gesloten in febuari 2002, na
onderhandelingen waarbij bemiddeld werd door Noorwegen.
Op 7 februari 2004 werd het parlement ontbonden door president Chandrika
Kumaratunga. Er werden nieuwe verkiezingen gehouden op 2 april en het nieuwe
parlement kwam voor het eerst bijeen op 23 april.
2004
26 december 2004 is Sri Lanka getroffen door tsunami's als gevolg van een zware
zeebeving waardoor veel doden en gewonden vielen. Hierdoor werd er een harde
klap uitgedeeld aan het toerisme dat net weer opkwam na de jaren van
binnenlandse strijd. De golf kostte aan 30.000 mensen het leven, in dit land
alleen al.
|
|
|